Vesalingarnir – Biskupinn

VesalingarnirVorið 2012, sá ég leikritið um Vesalingana í fyrsta skipti í Þjóðleikhúsinu á Íslandi. Þessi saga snerti við mér og þegar ég komst að því að kvikmyndin væri í býgerð með Hugh Jackman sem Jean Valjean, þá var ég mjög spenntur. Ég sá myndina, keypti DVD diskinn og undanfarið hef ég verið að hlusta á hljóðbókina á meðan ég hjóla eða er í vinnunni að gera hluti sem þarfnast ekki of mikillar einbeitingar.

Það er margt í sögunni sem vekur upp ýmsar hugsanir en hér langar mig að skrifa aðeins um mikilvægi hlutverk biskupsins. Bókin byrjar með þó nokkrum köflum sem lýsa góðmennsku biskupsins, heilindi hans og þannig byggir bókin rólega upp að því að Jean Valjean sé kynntur til sögunnar og hittir þennan merka biskup. Í kvikmyndinni hins vegar, þá er biskupinn á skjánum í minna en 5 mínútur, en áhrif hans í sögunni eru ótrúleg. Hinn góði biskup er sá sem sýnir Jean Valjean náð og kærleika Guðs í fyrsta sinn. Mig langar því að draga fram nokkur atriði um þetta hlutverk.

  1. Biskupinn sér þörf Jean Valjean, niðurbrotinn manns, og býður honum inn að þiggja næringu og hvíld. Á svipaðan hátt sá Guð okkar andlegu þörf og sendi því son sinn Jesú í heiminn til að mæta þörfinni, gefa okkur sinn Anda og bjóða okkur hvíld í honum: Komið til mín, öll þér sem erfiðið og þunga eruð hlaðin, og ég mun veita yður hvíld. (Matt. 11:28).
  2. Biskupinn kemur fram við Jean Valjean sem jafningja, og ekki bara það heldur sem “virtan gest”. Það sem er biskupsins er einnig Jean Valjean’s því að allt sem að biskupinn á, það á hann til að deila með sér.
    Guð kom til jarðar sem maður í Jesú Kristi, fæddur í jötu og hann mætir okkur að mörgu leyti sem jafningjum jafnvel þótt hann sé Guð. Hann var í Guðs mynd. En hann fór ekki með það sem feng sinn að vera Guði líkur. Hann svipti sig öllu, tók á sig þjóns mynd og varð mönnum líkur. Hann kom fram sem maður. (Filippíbréfið, 2:6-7)
  3. Hann sýndi Valjean náð Guðs þegar hann sagði að Valjean hefði verið að segja satt og tók þannig á sig tap vegna synd Valjeans. En ekki bara það, heldur sýndi biskupinn Valjean líka kærleika með að gefa honum meira silfur. Loksins minnir hann Valjean á að snúa frá gamla lífinu og nota þessa náð sem hann þáði til að verða heiðarlegur maður á ný. Á svipaðan en jafnvel enn stórkostlegri hátt, þá segir Jesús, frammi fyrir Guði, að við eigum ekki að fá neina refsingu vegna neinnar sektar. En hann gerir það ekki með að beygja sannleikann á neinn hátt. Í staðinn þá borgaði Jesús nú þegar fyrir öll okkar mistök og syndir og gefur okkur líf vegna þess hve mikið hann elskar okkur. Hann var tilbúinn að gefa líf sitt fyrir okkur og hvern sem er sem vill þiggja þessa gjöf hans. Á sama tíma, þá minnir hann okkuar á að syndga ekki framar heldur ganga veg réttlætisins.
    Hann rétti sig upp og sagði við hana: “Kona, hvað varð af þeim? Sakfelldi enginn þig?” En hún sagði: “Enginn, Drottinn.” Jesús mælti: “Ég sakfelli þig ekki heldur. Far þú. Syndga ekki framar.” (Jóh. 8:10-11)

Þessi gæska. Þessi náð. Þessi kærleikur sem biskupinn sýnir Jean Valjean verður til þess að líf hans umbreytist og hann verður að nýjum manni, sem lifir fyrir Guð, hjálpar fátækum og reynir hvað hann getur að gera hið rétta. Hann þarf enn að takast á við erfiðleika lífsins, allt til síns síðasta dag, en engu að síður er mikil breyting á lífi hans.

Það verður alltaf erfiðleikar í lífi okkar þar sem við reynum að gera hið rétta og heiðarlega, en þó að Jean Valjean sé aðeins persóna úr bókmenntum, þá getur hann verið okkur hvatning og hann sýnir okkur hvernig lítið góðverk getur haft jákvæð keðjuáhrif.

-Benjamín Ragnar Sveinbjörnsson

Hvað hefur þú um málið að segja?