Greinasafn fyrir merki: Kristin gildi

Gagnrýni á söfnun kirkjunnar? Ber að undrast?

Er það einkennilegt að þjóðkirkjan telji það hlutverk sitt að safna fé fyrir Landspítalann eftir að hafa þrýst á um og fengið tugmilljóna aukafjárframlag, vegna fjárkorts kirkjunnar eins og Sigríður Ingibjörg Ingadóttir, formaður velferðarnefndar Alþingis heldur fram skv. frétt RÚV um málið?

Fyrr í dag fjölluðum við um átak það sem kirkjan hyggst standa fyrir um söfnun vegna tækjakaupa Landspítalann, en Agnes Sigurðardóttir, biskup, sagði m.a. að kirkjan vildi taka þeirri áskorun að vera leiðandi í söfnun til tækjakaupa á Landsspítalanum. Við lístum þessu sem skref í rétta átt á nýju ári og fjölluðum um það verkefni sem Jesús kallar kristna til þess að vinna, að þjóna fátækum, sjúkum og öðrum þeim sem minna mega sín.

Nú hafa hinsvegar margir sem lesið hafa fréttina tjáð sig um það að þeim þyki nú ómakleg orð og gagnrýni þingmannsins. Að einhverju leiti má vissulega taka undir það, en þó verður líka að viðurkennast að þingmaðurinn setur fram gagnrýni sína á afar málefnalegan hátt og hlutar hennar ættu vissulega að vera kirkjunni og öðrum umhugsunarefni.

SIIÍ fyrsta lagi er vert að vekja athygli á því að þingmaðurinn er ekki að gagnrýna ætlun kirkjunnar til tækjakaupasöfnunar sjálfstætt, heldur virðist gagnrýnin snúa að því að kirkjan taki sér þetta fyrir hendur samhliða því að hafa fengið tugmilljóna aukafjárframlag vegna meints fjárskorts. Jafnframt ýjar þingmaðurinn að því að kirkjan sé að „básuna“ þessu góðverki sínu og að einhverskonar auðmýkt kunni að skorta sem ýmis frjáls félagasamtök hafi í gegnum tíðin jafnvel staðið sig heldur betur.

Þingmaðurinn tekur jafnframt fram að hún sé að sjálfsögðu þakklát fyrir það eins og aðrir borgarar landsins að keypt séu tæki á Landspítalann og jafnframt segir þingmaðurinn: „Mér finnst það kanski ekki rangt [að kirkjan standi að fjársöfnun - innskot fréttamanns RÚV í umfjöllun sinni]…“ Það sem virðist fara í taugarnar á þingmanninum er að kirkjan fái greidda fjármuni frá ríkinu sem gætu eins runnið til þess málefnis sem kirkjan stefnir að því að vinna fjáröflun vegna.

AgnesStefna kirkjunnar í þessu máli er engan vegin yfir þessa gagnrýni hafin, sérstaklega í ljósi hinna fjárhagslegu tengsla sem til staðar eru milli Kirkjunnar, ríkisins og Landsspítalans, og sérstaklega þegar óljóst er hvernig að fjáröfluninni verði staðið og t.a.m. hver kostnaður við hana verður – mun aukafjárveitingin sem kirkjan fékk t.a.m. dekka kostnaðinn við fjáröflunina og það sem til safnast til Landsspítalans?

Á meðan því er vissulega fagnað að kirkjan taki þetta skref að standa fyrir söfnun að þá er þetta vonandi fyrsta skref af mörgum, og vonandi verður þátttaka og þjónusta kirkjunnar í samfélagsþjónustu stór og eðlilegur hluti af kjarnahlutverki kirkjunnar í samfélaginu. Slíkt myndi vafalítið hafa þau áhrif að kirkjan þarf ekki að „básúna“ um það, en slíkt ber eðlilega að varast og samræmist ekki boðskapi Biblíunnar. En í Matt. 6:1-4 segir m.a.:

1Varist að iðka réttlæti yðar fyrir mönnum þeim til sýnis, annars eigið þér engin laun hjá föður yðar á himnum.
2Þegar þú gefur ölmusu skaltu ekki láta þeyta lúður fyrir þér eins og hræsnarar gera í samkunduhúsum og á strætum til þess að hljóta lof af mönnum. Sannlega segi ég yður, þeir hafa tekið út laun sín.
3En þegar þú gefur ölmusu viti vinstri hönd þín ekki hvað sú hægri gerir 4svo að ölmusa þín sé í leynum og faðir þinn, sem sér í leynum, mun umbuna þér.

Hvort biskup hafi verið að „básúna“ þetta eða bara láta vita af þessu á kurteisislegan hátt má vissulega hártogast um lengi, en ljóst er að ef þetta verður hluti af hversdagsstarfi kirkjunnar að þjónusta samfélagið án tilgerðar, án tilkynningar, í auðmýkt og með boðskap Jesú Krists að leiðarljósi verður gagnrýni þingmannsins seint að fréttaefni. Kannski segir það meira um vanrækslu kirkjunnar á þessu samfélagsþjónustu hlutverki sínu til þessa að þingmaðurinn telur sig þurfa að fjalla um það en hitt að þingmaðurinn sé ómaklega að vega að kirkjunni með orðum sínum?

-DS

 

Skref í rétta átt á nýju ári

kirkjanFramtak það sem Agnes M. Sigurðardóttir, biskup hefur sagt frá, að Þjóðkirkjan muni standa fyrir söfnun til tækjakaupa fyrir Landspítalann ber tvímælalaust að hrósa. Það er gott, raunar er það meira en gott það er nauðsynlegt að kirkjan setji sér stefnu í upphafi árs að gefa af sér til samfélagsins. Kirkjan á ekki að vera gróðrafyrirtæki eða safna fjármagni til þess að vera ávallt með flottasta orgelið, fínustu kertin á altarinu, þægilegustu stólana, flottustu hljóðnemana og hátalarana og glæsilegustu listaverkin í húsnæði sínu. Allt eru þetta þó hlutir sem margir myndu gjarnan vilja að tilheyrðu kirkjunni og vissulega væri hægt að færa ýmiskonar rök fyrir eyðslu fjármuna í þessa hluti.

Nauðsynlegt er þó að kirkjan, og þá á ég ekki einvörðungu við Þjóðkirkjuna, einbeiti sér jafnframt að því sem Jesús snerti ótal sinnum á í samskiptum sínum við lærisveina sína og aðra samferðarmenn, að hjálpa þeim sem minna mega sín og nýta fjármuni sína og tíma til þess að styðja við þá sem ganga í gegnum erfiða tíma og hjúkra þeim sem eru sjúkir. Lengi vel hefur slík samfélagsþjónusta verið beinn hluti af starfsemi kirkjunnar og er vert að minnast á sjúkrahús sem t.a.m. Kaþólska kirkjan hafði forgöngu um að stofna og stendur að enn í dag víðsvegar um heiminn. Á Íslandi þekkja vel flestir Landakotsspítala sem var lengi vel aðalsjúkrahús landsins og var stofnaður af St. Jósefssystrum, en spítalinn var ekki byggður fyrir skattpening borgaranna heldur erlent samskota og sjálfsaflafé reglusystranna ásamt fé sem hafði verið gefið frá öðrum til byggingar holdsveikraspítala. (Sjá meira http://www.laeknabladid.is/2009/05/nr/3503)

Þetta er því ekki í fyrsta sinn sem kristið samfélag ákveður að taka höndum saman um að styðja við samfélagslegt málefni sem tengist heilbrigðisgeiranum. Hinsvegar verður að viðurkennast að kirkjan mætti án efa vera talsvert duglegri að sinna þessu og gera slíkt í samræmi við áhersluna sem lögð er á þessa þjónustu kirkjunnar í orðum Jesú Krists í Biblíuna. Eins og oft er sagt á enskunni: „if you’re going to talk the talk you’ve got to walk the walk“.

Það er von okkar að þetta góða framtak sé ekki einstakt framtak sem ætlað sé að vari í eina viku af þeim 52 sem mynda árið 2013 (eins og fram kemur í frétt á mbl.is um málið), heldur að framtakið sé fyrsta framtakið af mörgum sem kirkjan mun standa að allt árið í kring og mun verða mikilvægur hornsteinn í starfi kirkjunnar – að samfélagsþjónustan eigi sér ekki eingöngu stað í skammtímaátökum og söfnunum eða innan sérafmarkaðs hjálparstarfs kirkjunnar, heldur verði hluti af reglulegri þjónustu presta og safnaðarmeðlima allt árið í kring, með orð Jesú Krists að leiðarljósi. Þannig ættu prestar og leiðtogar kirkjunnar ekki eingöngu að hvetja aðra til góðra verka með orðum einum heldur og í verki eins og fyrirmynd okkar gerði á þessari jörð og gerir enn í dag.

(Dæmi um staði í Biblíunni þar sem Jesús fjallar um að sinna fátækum og þeim sem minna mega sín: Matt. 5. kafla og 6. kafla og Lúk. 6. kafla, Lúk 3:11, Lúk 12:33; Matt. 19:20, Matt. 25:31-46, svo fáein dæmi séu nefnd)

-DS

Umræða um trúmál á villigötum?

2013Nú þegar örfáar klukkustundir eru eftir af árinu 2012 er vert að velta fyrir sér þeim atburðum sem hafa gerst á árinu. Margir þeirra snúa að trúmálum og í mörgu hefur kristin kirkja staðið sig feiknar vel, en árið hefur einnig einkennst af mikilli umræðu um trúfélög og trúfrelsi, sér í lagi hér á Íslandi og þá sérstaklega í tengslum við breytingar á stjórnarskránni og reglur Reykjavíkurborgar um samskipti leikskóla og skóla við trúfélög, afsögn og kjör nýs Biskups Þjóðkirkjunnar og breytingartillögur á lögum um trúfélög svo fátt eitt sé nefnt.

Umræðan er vissulega þörf, en oftar en ekki er hún ómarkviss, illa ígrunduð og tilfinningar einstaklinga ráða miklu. Skiptir hér engum toga hvort um trúaða einstaklinga er að ræða eða trúlausa einstaklinga, né hverrar trúar og/eða lífsskoðunar þátttakendur í umræðunni hafa. Trúmál eru vissulega oft mikið tilfinningamál og þegar kemur að jafnræði, trúfrelsi og sanngirni snertir umræðan jafnvel viðkvæma og afar persónulega hluta lífs okkar. En ef á að nást sátt og einhverskonar sanngjörn niðurstaða í þessum málum, þá sér í lagi er varða trúfrelsi og afskipti/afskiptaleysi hins opinbera af trúmálum þarf að eiga Halda áfram að lesa

Graham feðgar og mormónar

Fjölmiðlar vestanhafs einbeita sér nú að forsetakosningum þar ytra. Eins og algengt er í bandarískum stjórnmálum skipa siðferðis og trúmál ákveðinn sess í þeirri umræðu sem skapast. Oft taka kirkjur sér saman og hvetja safnaðarmeðlimi sína til þess að kjósa einn frambjóðanda umfram annan.

Að hve miklu leiti kirkjur ættu að blanda sér í pólitík er umdeilanlegt. Hér á Íslandi er ekki mikil hefð fyrir slíku, þó að stöku sinnum geri prestar stjórnmál í landinu að umtalsefni úr ræðupúlti safnaðarins. Þó mönnum finnist þetta oft óþægilegt, eru vafalítið mörg tilvik sem kalla á eðlilega þátttöku kirkju og kristinna einstaklinga í pólitík. Í Bandaríkjunum er þetta afar algengt, t.a.m. hvetja safnaðarleiðtogar, t.d. hinn títt nefndur Rick Warren, leiðtogi Saddleback kirkjunnar í Kaliforníu, meðlimi sína til þess að kjósa mann sem deilir sömu siðferðislegum gildum og trúin leggur upp með. Í því samhengi vísast iðurlega til þriggja atriða, lífs, kynlífs og hjónabandsins. Nú hafa hinsvegar vaknað umræður um opinbera afstöðu og hvatningu Billy Grahams og sonar hans, Franklin Graham til kosningar Mitt Romneys, sem er forsetaframbjóðanda Repúblikana flokksins. Ástæðan fyrir þessari umræðu er að Mitt Romney er Mormóni.

Halda áfram að lesa