Greinasafn fyrir merki: Trú og Pólitík

Er þörf á kristilegum stjórnmálasamtökum?

Christian Political PartyÁ vefsvæðinu krist.blog.is má finna upplýsingar um „Kristinn þjóðarflokk“ sem eru kristileg stjórnmálasamtök. Samtökin virðast leidd áfram að miklu leyti af Jóni Vali Jenssyni en aðrir sem virðast þátttakendur í þeim eru Snorri Óskarsson og Þorsteinn bróðir hans sem gengu til liðs við samtökin í upphafi árs skv. síðunni. Aðrir einstaklingar eru einnig hluti af samtökunum sem virðast telja milli 15-20 manns miðað við grunna skoðun á færslum og upplýsingum á síðunni.

Stjórnmálaflokkar sem kenna sig við kristna trú og kristin gildi eru víðsvegar starfandi og áhugavert verður að sjá hvernig þessi flokkur mun koma fram, hvort hann muni vera uppbyggður á svipaðan hátt og flokkar í nágrannalöndum okkar eða hvort hann muni breyta til.

Nú sem endranær eru ýmis mál sem snerta trúmál og siðferðismál í höndum Alþingis, sveitarstjórnar og fleiri aðila og það er ekki úr vegi að spyrja hvort ekki sé raunverulega þörf á kristnum stjórnmálasamtökum. Ef svo er, hvernig þurfa slík samtök að vera uppbyggð og á hvaða gildum ber að byggja, í ljósi þess að kristnar kirkjur eru margar, fjölbreyttar og innan þeirra er að finna fjölbreytilegt úrval pólitískra skoðana um hin margbreytilegu mál sem tekin eru fyrir á hinu stóra* sviði stjórnmála.

Á síðunni hefur komið fram að fáar sem engar blaðagreinar hafa verið birtar á vegum samtakanna og lítið hefur verið gert að þeirra frumkvæði við að koma sjónarmiðum þeirra á framfæri. Vonandi verður breyting þar á, sérstaklega ef stefnt er að því að bjóða fram í næstkomandi alþingiskosningum sem og sveitarstjórnarkosningum í Reykjavík. Enda hlýtur kynning á flokknum og stefnu hans að vera grundvallarforsenda fyrir því að hann nái einhverjum árangri.

-DS

*Sem er heldur lítið hér á Íslandi

Gleymdi biskup Jesú? Er kirkjan of stofnanavædd?

madurarsinsMargir fylgdust með Kryddsíldinni á Stöð 2, en eins og gjarnan er um áramót er gaman að fara yfir helstu mál liðins árs og þá eru fréttaannálar og stjórnmálaumræður ofarlega á baugi. Í Kryddsíldinni síðastliðinn gamlársdag var tilkynnt um val Stöðvar 2 á manni ársins. Að þessu sinni varð fyrir valinu frú Agnes M. Sigurðardóttir sem tók við biskupsembætti Þjóðkirkjunnar fyrr á þessu ári og er fyrsta konan til þess að gegna þessu embætti á Íslandi frá upphafi. Það er einmitt þetta sem varð einna helst til þess að hún varð fyrir valinu.

Það er ekkert út á val Stöðvar 2 að setja, en það hefur vakið athygli og borist til eyrna að í viðtali Stöðvar 2 við biskup hafi ef til vill skort á einhverju sem a.m.k. einhverjir kirkjumeðlimir vonuðust til að heyra um - það vakti nefnilega athygli að biskup minntist ekki einu orði á hver meginboðkapur kirkjunnar sé né á Jesú Krist, en kirkjan hefur nýlokið við að minnast fæðingar hans sérstaklega. Ef til vill er þetta pínuósanngjarnt að ætlast til þess að biskup vekji máls á frelsarann sjálfan, verk Hans og boðskap í viðtali sem snérist um persónulegan frama hennar og jafnréttisárangur kirkjunnar í heild. Jafnframt hlýtur að vera ósanngjarnt að krefjast þess að biskup Íslands minnist á Jesú í hvert skipti sem biskupinn fær tækifæri til þess að tjá sig opinberlega í fjölmiðlum. 

En af hverju stingur þessi skortur, í tæplega átta mínútna viðtali við andlit kirkjunnar útá við, suma? Kannski má rekja það til þeirrar umræðu sem kemur oftar og oftar upp í samfélaginu að Þjóðkirkjan sé of stofnanavædd og hafi misst sjónar á boðskap Jesú krists. Spjátrungar hafa ítrekað talað um grænsápuguðfræði og grænsápuþvott kirkjunnar. Kannski upplifa sumir áheyrendur að biskup skammist sín fyrir boðskapinn um Jesú krist og mikilvægi fórnardauða hans, eða kannski þykir það slæm taktík hjá kirkjunni að fjalla um Jesú sem lifandi einstakling opinberlega í viðtali. Ætli það sé ekki betra að viðtöl sem þessi snúist um mannfólkið að upphefja annað mannfólk sem nær tilteknum frama. Hugsanlega áttu sumir von á því að biskup myndi af einskærri hógværð nefna það að það væri ekki hún sem væri maður ársins í krafti þess að vera fyrsti kvennmaðurinn til að gegna þessu embætti, heldur væri það Jesú kristur, sjálfur frelsarinn, sem væri maður ársins. Enda hefði hún aldrei orðið maður ársins nema fyrir Hann og fyrir þá staðreynd að hún væri að gegna tiltekinni þjónustu fyrir Hann…eða hvað?.

Viðtalið má hlusta á hérna og frétt kirkjunnar um efnið má finna hérna.

-DS

Gagnrýni á söfnun kirkjunnar? Ber að undrast?

Er það einkennilegt að þjóðkirkjan telji það hlutverk sitt að safna fé fyrir Landspítalann eftir að hafa þrýst á um og fengið tugmilljóna aukafjárframlag, vegna fjárkorts kirkjunnar eins og Sigríður Ingibjörg Ingadóttir, formaður velferðarnefndar Alþingis heldur fram skv. frétt RÚV um málið?

Fyrr í dag fjölluðum við um átak það sem kirkjan hyggst standa fyrir um söfnun vegna tækjakaupa Landspítalann, en Agnes Sigurðardóttir, biskup, sagði m.a. að kirkjan vildi taka þeirri áskorun að vera leiðandi í söfnun til tækjakaupa á Landsspítalanum. Við lístum þessu sem skref í rétta átt á nýju ári og fjölluðum um það verkefni sem Jesús kallar kristna til þess að vinna, að þjóna fátækum, sjúkum og öðrum þeim sem minna mega sín.

Nú hafa hinsvegar margir sem lesið hafa fréttina tjáð sig um það að þeim þyki nú ómakleg orð og gagnrýni þingmannsins. Að einhverju leiti má vissulega taka undir það, en þó verður líka að viðurkennast að þingmaðurinn setur fram gagnrýni sína á afar málefnalegan hátt og hlutar hennar ættu vissulega að vera kirkjunni og öðrum umhugsunarefni.

SIIÍ fyrsta lagi er vert að vekja athygli á því að þingmaðurinn er ekki að gagnrýna ætlun kirkjunnar til tækjakaupasöfnunar sjálfstætt, heldur virðist gagnrýnin snúa að því að kirkjan taki sér þetta fyrir hendur samhliða því að hafa fengið tugmilljóna aukafjárframlag vegna meints fjárskorts. Jafnframt ýjar þingmaðurinn að því að kirkjan sé að „básuna“ þessu góðverki sínu og að einhverskonar auðmýkt kunni að skorta sem ýmis frjáls félagasamtök hafi í gegnum tíðin jafnvel staðið sig heldur betur.

Þingmaðurinn tekur jafnframt fram að hún sé að sjálfsögðu þakklát fyrir það eins og aðrir borgarar landsins að keypt séu tæki á Landspítalann og jafnframt segir þingmaðurinn: „Mér finnst það kanski ekki rangt [að kirkjan standi að fjársöfnun - innskot fréttamanns RÚV í umfjöllun sinni]…“ Það sem virðist fara í taugarnar á þingmanninum er að kirkjan fái greidda fjármuni frá ríkinu sem gætu eins runnið til þess málefnis sem kirkjan stefnir að því að vinna fjáröflun vegna.

AgnesStefna kirkjunnar í þessu máli er engan vegin yfir þessa gagnrýni hafin, sérstaklega í ljósi hinna fjárhagslegu tengsla sem til staðar eru milli Kirkjunnar, ríkisins og Landsspítalans, og sérstaklega þegar óljóst er hvernig að fjáröfluninni verði staðið og t.a.m. hver kostnaður við hana verður – mun aukafjárveitingin sem kirkjan fékk t.a.m. dekka kostnaðinn við fjáröflunina og það sem til safnast til Landsspítalans?

Á meðan því er vissulega fagnað að kirkjan taki þetta skref að standa fyrir söfnun að þá er þetta vonandi fyrsta skref af mörgum, og vonandi verður þátttaka og þjónusta kirkjunnar í samfélagsþjónustu stór og eðlilegur hluti af kjarnahlutverki kirkjunnar í samfélaginu. Slíkt myndi vafalítið hafa þau áhrif að kirkjan þarf ekki að „básúna“ um það, en slíkt ber eðlilega að varast og samræmist ekki boðskapi Biblíunnar. En í Matt. 6:1-4 segir m.a.:

1Varist að iðka réttlæti yðar fyrir mönnum þeim til sýnis, annars eigið þér engin laun hjá föður yðar á himnum.
2Þegar þú gefur ölmusu skaltu ekki láta þeyta lúður fyrir þér eins og hræsnarar gera í samkunduhúsum og á strætum til þess að hljóta lof af mönnum. Sannlega segi ég yður, þeir hafa tekið út laun sín.
3En þegar þú gefur ölmusu viti vinstri hönd þín ekki hvað sú hægri gerir 4svo að ölmusa þín sé í leynum og faðir þinn, sem sér í leynum, mun umbuna þér.

Hvort biskup hafi verið að „básúna“ þetta eða bara láta vita af þessu á kurteisislegan hátt má vissulega hártogast um lengi, en ljóst er að ef þetta verður hluti af hversdagsstarfi kirkjunnar að þjónusta samfélagið án tilgerðar, án tilkynningar, í auðmýkt og með boðskap Jesú Krists að leiðarljósi verður gagnrýni þingmannsins seint að fréttaefni. Kannski segir það meira um vanrækslu kirkjunnar á þessu samfélagsþjónustu hlutverki sínu til þessa að þingmaðurinn telur sig þurfa að fjalla um það en hitt að þingmaðurinn sé ómaklega að vega að kirkjunni með orðum sínum?

-DS

 

Umræða um trúmál á villigötum?

2013Nú þegar örfáar klukkustundir eru eftir af árinu 2012 er vert að velta fyrir sér þeim atburðum sem hafa gerst á árinu. Margir þeirra snúa að trúmálum og í mörgu hefur kristin kirkja staðið sig feiknar vel, en árið hefur einnig einkennst af mikilli umræðu um trúfélög og trúfrelsi, sér í lagi hér á Íslandi og þá sérstaklega í tengslum við breytingar á stjórnarskránni og reglur Reykjavíkurborgar um samskipti leikskóla og skóla við trúfélög, afsögn og kjör nýs Biskups Þjóðkirkjunnar og breytingartillögur á lögum um trúfélög svo fátt eitt sé nefnt.

Umræðan er vissulega þörf, en oftar en ekki er hún ómarkviss, illa ígrunduð og tilfinningar einstaklinga ráða miklu. Skiptir hér engum toga hvort um trúaða einstaklinga er að ræða eða trúlausa einstaklinga, né hverrar trúar og/eða lífsskoðunar þátttakendur í umræðunni hafa. Trúmál eru vissulega oft mikið tilfinningamál og þegar kemur að jafnræði, trúfrelsi og sanngirni snertir umræðan jafnvel viðkvæma og afar persónulega hluta lífs okkar. En ef á að nást sátt og einhverskonar sanngjörn niðurstaða í þessum málum, þá sér í lagi er varða trúfrelsi og afskipti/afskiptaleysi hins opinbera af trúmálum þarf að eiga Halda áfram að lesa

Ögmundur: Siðmennt en ekki Kárahnjúkar

Ögmundur Jónason innanríkisráðherra gerir andstöðu við frumvarp um lífsskoðunarfélög að umtalsefni í aðsendri grein Fréttablaðsins í dag. Þar rekur hann í stuttu máli að andstæðingar frumvarpsins hafi hingað til komið í veg fyrir atkvæðagreiðslu en frumvarpið snýst um viðurkenningu á lífsskoðunarfélögum á borð við Siðmennt þannig að þau njóti jafnrar stöðu á við trúfélög gagnvart ríkisvaldinu. Í aðsendri grein sinni kallar Ögmundur eftir því að þeir sem standi gegn þessu frumvarpi geri grein fyrir afstöðu sinni og þeim hagsmunum sem í húfi séu, enda sé Siðmennt hvorki Kárahnjúkar né bankaeinkavæðing heldur hefur félagið uppskorið almenna viðurkenningu og virðingu skv. orðum ráðherrans.

Nú þekkjum við ekki hverjir helstu andstæðingar frumvarpsins eru sem Ögmundur reynir að skora á, en frumvarpið virðist hafa dagað uppi á síðastliðnu þingi og er komið inn aftur og inn í allsherjar- og menntamálanefnd á yfirstandandi þingi.

Í fyrra komst frumvarpið þó á það stig að umsagnir hagsmunaðila bárust nefndinni. Meðal þeirra sem sendu inn umsagnir voru: Biskupsstofa, Hvítasunnukirkjan Fíladelfía, KFUM og K, Baháí, Siðfræðistofnun Háskóla Íslands, Umboðsmaður barna, og Mannréttindaskrifstofa Íslands. Engin þessara umsagnaraðila mótmælti meginmarkmiðum frumvarpsins. Þvert á móti var því iðulega fagnað. Þessi fórnarlambsleikur ráðherrans vekur því strax upp spurningar. Athygli vekur einnig að Siðmennt skilaði ekki umsögn til þingsins, en það skýrist hugsanlega af því að Siðmennt tók afar virkan þátt í samningu frumvarpsins innan ráðuneytisins umfram aðra aðila, sem kann einnig að vekja sýnar spurningar. Halda áfram að lesa

Graham feðgar og mormónar

Fjölmiðlar vestanhafs einbeita sér nú að forsetakosningum þar ytra. Eins og algengt er í bandarískum stjórnmálum skipa siðferðis og trúmál ákveðinn sess í þeirri umræðu sem skapast. Oft taka kirkjur sér saman og hvetja safnaðarmeðlimi sína til þess að kjósa einn frambjóðanda umfram annan.

Að hve miklu leiti kirkjur ættu að blanda sér í pólitík er umdeilanlegt. Hér á Íslandi er ekki mikil hefð fyrir slíku, þó að stöku sinnum geri prestar stjórnmál í landinu að umtalsefni úr ræðupúlti safnaðarins. Þó mönnum finnist þetta oft óþægilegt, eru vafalítið mörg tilvik sem kalla á eðlilega þátttöku kirkju og kristinna einstaklinga í pólitík. Í Bandaríkjunum er þetta afar algengt, t.a.m. hvetja safnaðarleiðtogar, t.d. hinn títt nefndur Rick Warren, leiðtogi Saddleback kirkjunnar í Kaliforníu, meðlimi sína til þess að kjósa mann sem deilir sömu siðferðislegum gildum og trúin leggur upp með. Í því samhengi vísast iðurlega til þriggja atriða, lífs, kynlífs og hjónabandsins. Nú hafa hinsvegar vaknað umræður um opinbera afstöðu og hvatningu Billy Grahams og sonar hans, Franklin Graham til kosningar Mitt Romneys, sem er forsetaframbjóðanda Repúblikana flokksins. Ástæðan fyrir þessari umræðu er að Mitt Romney er Mormóni.

Halda áfram að lesa